مهندس صدرائیه :

 با تلاش کارکنان شرکت آب و فاضلاب استان و نیز رعایت الگوی مصرف شهروندان

تابستان امسال مشکل کمبود آب در زاهدان نخواهیم داشت

مقدمه :

خطر بي‌آبي همواره يكي از اصلي‌ترين دغدغه‌هاي بشريت در طول تاريخ بوده است. كابوس سپري كردن حتي يك روز بدون دسترسي به آب، مي‌تواند بسيار عذاب‌آور باشد.

آب مايع حيات است و نبودنش به معناي نيستي و عدم خواهد بود. در اين ميان متأسفانه برخي از ساكنان كره خاكي بدون توجه به محدوديت‌هاي شديد منابع آبي چنان دست به اسراف اين مايع حيات‌بخش مي‌زنند كه گويا هيچ وقت اين گوهر پر ارزش تمام شدني نيست. بعضاً هم مشاهده مي‌شود كه برخي با ارائه يك جواب بي‌معني سعي مي‌كنند تا از مسئوليت كار خطاي خود شانه خالي كنند. به عنوان مثال بارها مشاهده شده كه شماري از مردم با يادآوري اين جمله كه «من پول آب مصرف شده‌ام را مي‌پردازم» سعي در توجيه مديريت نكردن مصرف آب از سوي خود و خانواده‌اشان مي‌كنند اما به واقع آب قابل قيمت‌گذاري و ارزش‌گذاري نيست چون بدون آن ديگر حيات از رمق خواهد افتاد. برخي كشورها و علي‌الخصوص ممالك پيشرفته طي سال‌هاي اخير تلاش‌هاي گسترده‌اي را به منظور كنترل مصرف سرانه آب از سوي مردمانشان انجام داده‌اند. برنامه‌ريزي‌هاي فشرده، تبليغات مستمر و آموختن نحوه مصرف آب به كودكان از جمله تلاش‌هايي بود كه طي چند دهه اخير انجام شده است.

در اين ميان متأسفانه هنوز برخي كشورها نتوانسته‌اند منابع آبي خود و نحوه مصرف را مديريت كنند، از اين رو سالانه هزاران تن بر اثر كمبود آب يا پايين بودن كيفيت آب و آلوده بودن آن به انواع ميكروب‌ها و باكتري‌هاي خطرناك جان مي‌سپارند. به باور آگاهان مي‌توان با به كارگيري راهكارهايي ساده، اما كليدي تا حد زيادي مصرف آب را كنترل كرد

توسعه پايدار بخش آب جز با جامع نگري در مديريت آب امكان پذير نيست .مديريت تقاضا و مديريت تامين منابع آب را مي توان محورهاي اساسي مديريت جامع آب بشمار آورد . توجه توام بر مديريت تقاضا وتامين در برنامه ريزي و تاكيد بر اجراي طرحهاي تصفيه فاضلاب  سبب پايداري نسبي منابع آبي كاهش ريسك نظام برنامهريزي توسعه در استان مي گردد .

استان سيستان و بلوچستان به دليل اقليم هاي خشك و نيمه خشك و منابع محدود ، باخطر جدي كم آبي ، فقدان توازن در توزيع مكاني و زماني مقدار آب تجديد شونده با پراكندگي جمعيت و نيازهاي روبه رشد آن رو به رو بوده و خواهد بود .

در همين راستا اخيرا شركت آب و فاضلاب استان سيستان و بلوچستان به سمت و سويي حركت را متمركز نموده است  كه آينده استان مي تواند با به سر انجام رساندن آن تضمين گردد ، یعنی  گام بسوي منابع آبي پايدار ولايزال از مهمترين برنامه هايي بوده كه شركت آب و فاضلاب هر چه سريعتر با سرعت بخشيدن به مطالعات طرح و با پي گيري هاي مكرر و سماجت توانست وزارت نيرو رامتقاعد به پي گيري در راستاي انجام اقدامات لازم نمايد .

البته تا تحقق این پروژه مهم یعنی آبرسانی از دریای عمان به سطح استان شرکت آب و فاضلاب استان به منظور کاهش دغدغه مردم در تابستان نسبت به کم آبی  بی کار ننشسته و با اجرای یکسری اقدامات ضربتی مسئله کمبود آب هر ساله در تابستان شهر زاهدان را مرتفع نمود که به منظور آگاهی و اطلاع شما عزیزان در این راستا و نیز بحث مهم مدیریت مصرف در نشستی با آقای مهندس صدرائیه به کنکاش این مهم پرداختیم که این گفتگو از نظرتان می گذرد :

 

·       خب جناب آقای مهندس صدرائیه  ضمن آرزوی قبولی طاعات و عبادات حضرتعالی و تشکر از اینکه همواره پاسخگوی مطبوعات هستید در ابتدا وضعیت منابع آب در استان را تشریح کنید  ؟ 

o     من هم ضمن عرض سلام برای شما و خوانندگان محترم هفته نامه  آرزوی قبولی طاعات و عبادات را دارم ، ببینید وضعیت کمبود  و بحران آب یک امر جدی و بقولی یک مقوله جهانی است و مختص تنها کشور ما یا استان ما هم نیست ، میزان متوسط بارندگی سالانه در جهان حدود 800 میلی متر می باشد این در حالیست که استان ما با همه شرایط سختی که دارد میزان بارندگی حدود 100 میلی متر در سال را داراست لذا در مقایسه با کشورهای پر باران جهان و حتی کشور خودمان ایران ، استان سیستان وبلوچستان از حداقل ریزش های جوی برخوردار است که از لحاظ تقسیم بندی های اقلیمی هم متاسفانه جزو مناطق خشک و نیمه خشک محسوب  می شود  .

لذا تامین آب در چنین اقلیمی واقعا دشوار و پر هزینه است از طرفی ما یک پروسه خشکسالی 17 ساله را پشت سر داریم از طرفی همین اقلیم بسیار گرم تبخیر بسیار بالای آب را هم بهمراه دارد بگونه ایکه تبخیر در کشور اگر حدود 1000 میلی متر است در استان ما این میزان به 4 برابر یعنی 4000 میلی متر می رسد ، ضمن اینکه با توجه به بافت زمین شناسی استان که لایه های آبرفتی  در آن بسیار کم است آبخوانی که بتواند آب مناسبی را هم ذخیره بکند در استان ما وجود ندارد پس نتیجه می گیریم از لحاظ منابع آبی شرایط نامطلوبی را پیش رو داریم و آنچه که در حال حاضر ما در استان بعنوان منابع آب داریم با توجه به شرایطی که ذکر کردم عموما از طریق چشمه ها ، حفرچاه های عمیق و نیمه عمیق و رودخانه های دایمی و فصلی و سیلاب ها تامین می شود .

·   خب جناب مهندس شرایطی که حضرتعالی ذکر کردید عموما شرایط ایده آلی برای تامین آب نیست با این شرایط شما برای اینکه مردم ما دغدغه کمبود آب نداشته باشند چه کرده اید ؟

o     ما هر ساله در فصل تابستان اگر به سنوات گذشته رجوع کنید می بینید که  همواره در بعضی از مناطق شهر زاهدان با مشکلات عدیده کمبود آب مواجه بوده ایم و رسیدن فصل تابستان واقعا برای همکاران ما در شرکت دردسر ساز بود لذا با برنامه ریزیهای مدون و تلاش گسترده همکاران زحمت کش ما در شرکت با اجرای یکسری اقدامات توانسته ایم شرایطی را محیا کنیم که امروزه در فصل تابستان و در تیر ماه که بسیار هم گرم می باشد واقعا مردم دغدغه کمبود آب نداشته باشند  .

·       اگر ممکنه بیشتر توضیح بدهید که چه اقداماتی صورت گرفته ؟

o     ما با ایجاد یکسری ایستگاههای پمپاژ در اطراف و اکناف شهر زاهدان و ایجاد مخازن هوایی ، ایجاد خطوط موازی با دیگر خطوط توزیع در بعضی مناطق مشکل دار مثل زیباشهر و نیز یکسری اقدامات در خط انتقال توانستیم قدری از مشکلات کمبود آب را مرتفع کنیم بگونه ایکه در شرایط حال حاضر تاتابستان مردم واقعا دغدغه ای برای قطعی و کمبود آب ندارند .

·       خب اگر دغدغه ای برای کمبود ندارید چرا باز هم مردم را به مصرف بهینه و صرفه جویی تشویق می کنید ؟

o   سئوال خوبی کردید ببینید ما در هر حال موظف هستیم ، مراقب باشیم که هیچ قطره آبی در هیچ گوشه ای از این کشور بیهوده هدر نرود لذا باید در چگونگی مصرف آب در فعالیتهای شخصی و روزانه در راستای صرفه جویی از آب پاکیزه مسئولانه و دلسوزانه عمل کنیم همچنین با رشد جمعیت شهری و گسترش شهر نشینی مصارف آبی مسلما افزایش می یابد از سوی دیگر اعداد و ارقام حکایت از گران بودن هزینه های تامین آب دارد با همه این تفاسیر شهروندان محترم باید در جریان این امر باشند که اگر کماکان آنها را توصیه می کنیم به اینکه در مصرف آب دقت عمل لازم را داشته باشند بخاطر این است که آبی که در حال حاضر تامین می شود سر به سر مساویست با آبی که مصرف می شود لذا چنانچه خدای نکرده اگر در شرایط موجود قطعی برق پیش بیاید یا اینکه یکی از موتورپمپهای خط انتقال دچار نقص فنی شود یا اینکه مسئله و مشکل دیگری پیش بیاید که ما چند ساعتی انتقال آب یا تامین آب نداشته باشیم  آیا دچار مشکل کمبود و قطعی نخواهیم شد ؟ مسلما چرا لذا ما به دنبال این هستیم که آب را برای شرایط سختی ذخیره سازی کنیم که با این شیوه عمل و با اینگونه مصرف امکان پذیر نیست .

·      خب نظر شما راجع به نحوه مصرف شهروندان چیست ؟

o    ببینید آب زیربنای سلامتی و حیات انسان است وقتی شیر آب را در خانه باز می کنیم و آب سرد و زلالی جاری می شود ، بعضا کمتر به کمبود آن فکر می کنیم ، لذت می بریم از اینکه این شیر آب باز باشد و اب جاری شود ، من این نکته را هم بد نیست متذکر شوم که متاسفانه در شرایط موجود 40 درصد از مردم دنیا از آب سالم محرومند و طبق اعلام سازمان جهانی بهداشت روزانه 3 هزار نفر از مردم دنیا به علت کمبود آب سالم و بهداشتی  تلف می شوند در واقع مثل این است که در مجاورت و همسایگی من و شما هر روز مردم یک شهر 30 هزار نفری از فقدان آب بهداشتی جان می سپارند و برابر با آمار سازمان جهانی بهداشت 80 درصد از بیماریهایی که مردم دنیا از آن ها رنج می برند به طور مستقیم مربوط به عدم تامین آب بهداشتی و کافی است ، خود ما بزرگترین دشمن خویش هستیم زیرا همین آب های موجود را نیز آلوده و غیر قابل استفاده می کنیم و یا این ماده با ارزش برای حیات را با مصرف بی رویه هدر می دهیم این کار باعث تقسیم ناعادلانه آب برای بشر شده و هستی تعدادی از افرالد بی گناه را به خطر می اندازد از سوی دیگر روی سخنم با مسئولان محترم و سازمانهایی است که بنوعی با آب سر و کار دارند یا بمنظور داشتن فضای سبز ناچارا باید با آب سر و کار داشته باشند متاسفانه طبق شواهد و آنچه که مردم هر روزه در کوچه و خیابان و میدان این شهر شاهد آن هستند پرت آبی است که در این بلوارها و میادین دیده می شود یعنی قبل از اینکه آب پای درختا برسد کف خیابان راشستشو می دهد آری آبی که ما میتوانیم برای روزهای سختی ذخیره سازی کنیم متاسفانه اینگونه هدر می رود ضمن اینکه سازمانهایی که سرانه فضای سبزشان بالاست و فضای سبز گسترده ای دارند سئوال می کنم آیا واقعا نوع آبیاریشان متناسب با شرایط کمبود آب هست یا نه ؟ آیا شیوه آبیاریشان متناسب با شیوه های آبیاری نوین هست یا نه ؟ که عرض می کنم بعضا به همان شیوه های سنتی غرق آبی آبیاری می کنند آیا گیاهانی که برای منطقه انتخاب می کنند متناسب با شرایط آب و هوایی منطقه هست یا نه ؟ اینها همه شرایطی است که اگر من مسئول هم به این گونه موارد توجه بکنم تغییر عمده ای در نگاه عموم مردم بوجود خواهد آمد ، من نوعی نمی توانم مردم را توصیه کنم شما کم مصرف کنید یا شما مدیریت مصرف داشته باشید در مقابل وقتی فرد وارد خیابان می شود ببینید آب یه چه راحتی در بلوارها و میادین هدر می رود ، اینگونه رفتار در مردم بدبینی ایجاد می کند و تمام مسائل مدیریت مصرف را زیر سئوال می برد ، بهرحال خواهش ما از مسئولین این است که در اینگونه موارد دقت عمل لازم را داشته باشند ، حداقل شرایط بحران آب را با یک تدبیر و شیوه مدبرانه پشت سر بگذارند تا ما بتوانیم ذخیره سازی آب را داشته باشیم .

·       خب جناب آقای مهندس صدرائیه بفرمایید عملا چه برنامه ها و پروژه هایی برای ایده آل کردن شرایط گذشته داشته اید و بقولی چه کرده اید که امسال تابستان مشکلات کم آبی نداشتیم ؟

o     و اما محض اطلاع شهروندان محترم الحمدالله با برنامه ریزیهایی که از پیش از عید نوروز سالجاری تدوین و انجام شد توانستیم به شرایط موجود برسیم در این راستا بیش از 10 حلقه چاه را وارد مدار کردیم همچنین شیرین کردن آب تعدادی از چاههای شور به شیوه RO  را با راه اندازی کارخانه آب شیرین RO زاهدان واقع در محل تصفیه خانه آب سابق ( خیابان شهید قلنبر ) که با همکاری بخش خصوصی و سرمایه گذاری حدود 230 میلیارد ریال این امر تحقق شد .

گفتنی است : ظرفیت این کارخانه بیش از 20 هزار متر مکعب در روز برابر با 300 لیتر در ثانیه  می باشد همچنین برنامه ریزی مدونی که همکارانم در حفظ و نگهداری خط اول داشتند و همچنین در مناطقی که آب شور در اختیار شهروندان قرار می دهیم افزایش ظرفیت را داشتیم علاوه بر این موارد اصلاح شبکه های برنامه ریزی شده ای که در این مدت در شهر زاهدان جهت توزیع عادلانه همراه با فشار مناسب برای شهروندان محترم شهر زاهدان داشتیم .

·       جناب مهندس در خصوص کدورت آب زابل که مورد سئوال برخی از شهروندان سیستانی هم هست چه توضیحی دارید ؟

o     بله چنین شرایطی بوده و مانشستی هم با اعضای کمیسیون بهداشت شهرستان داشتیم و لیکن من این نوید را میدهم که با تلاش همکارانم بحمد الله این مشکل مرتفع شده و در حال حاضر شرایط به حد استاندارد و مطلوب رسیده است و جای هیچگونه نگرانی برای شهروندان محترم سیستانی وجود ندارد البته من این نکته را هم بد نیست متذکر شوم که شهروندان محترم سیستانی در جریان امر قرار بگیرند ببینید عزیزان در شرایط گذشته آبی که به مصرف مردم در منطقه سیستان می رسیده آب خامی بوده که از چاه نیمه ها تامین لذا اولین کاری که ما کردیم آب خام را حذف کردیم با بهره برداری از تصفیه خانه آب سیستان چون ما باید اول منبع تامین آب را درست می کردیم سپس منبع تامین آب هم باید اصلاح می شد و از نظر کیفی آب درست می شد و می بایست این آب را تصفیه می کردیم که الحمدالله تصفیه خانه بزرگ آب سیستان را شروع بکار کردیم و الان هم مورد بهره برداری قرار گرفته .خب این آب باید منتقل می شد به شهر که منتقل شد ولی ار آنجا که 300 کیلو متر شبکه توزیع شهر زابل در همه این سالها که آبرسانی شده آب خام وارد شبکه شده بود و شبکه با توجه به نوع اجرا فرسوده هم شده بود امکان اینکه این آب بصورت زلال به مردم برسد آنهم با ته نشین  شدن گل و لایی که در همه این سالها در لوله ها نشست کرده بود امری نشدنی بود  لذا آمدیم ما با مرئی سازی شیرهای تخلیه خط انتقال و شبکه توزیع آب شهر زابل نسبت به شستشو ی شبکه اقدام نمودیم . این امر باعث شد که گل و لای موجود در شبکه توزیع و خط انتقال تخلیه شده و آب زلال در حد استاندارد در اختیار مردم قرار بگیرد .

o     در مورد تصفیه خانه فاضلاب شهر چابهار بفرمایید که بعد از 8 سال که این پروژه استارت خورده در حال حاضر به کجا انجامیده ؟

o     پروژه تصفیه خانه فاضلاب چابهار که جزو پروژه های مهر ماندگار هم می باشد با توجه به تعهداتی که در بحث مهر ماندگار باید اجرایی می شد بحمدالله تصفیه خانه فاضلاب شهر چابهار به امکان بهره برداری رسید در این راستا کاری  که کردیم  این بود که اوراق مشارکت برای فاضلاب چابهار در نظر گرفتیم یعنی 25 میلیارد تومان اوراق مشارکت در نظر گرفتیم که حدود 50 درصد آن فروش رفته یعنی در حال حاضر این پروژه حدود 11 میلیارد تومان اعتبار دارد که با این اعتبار در بحث فاضلاب چابهار اتفاقات خوبی در آینده نزدیک خواهد افتاد .

·       در مورد بانک توسعه اسلامی که در ایرانشهر قرار است برای پروزه فاضلاب این شهر تسهیلات پرداخت کند گویا شرایطی گذاشته مبنی بر اینکه باید پیمانکاران این پروژه حتما با گرید بین المللی باشند آیا به نظر شما حق پیمانکاران استان تضییع نمی شود ؟

o     ما در این استان  در حال برداشتن قدم تازه ای هستیم و این قدمها برداشته نشده بود لذا بگذارید ما این قدمها را برداریم انشا ء ا... که در قدمهای بعدی شرایط تغییر کند فعلا نمی توانیم در این رابطه صحبتی بکنیم .

·       بحث پروزه انتقال آب دریای عمان به کجا انجامید ؟

o     یکسری پی گیریهایی از سوی شرکت و حتی از سوی شخص آقای استاندار ، نمایندگان محترم صورت گرفت که همه این موارد منجربه این شد که در بودجه 92 این پروژه پیش بینی شود از سوی دیگر بطور جدی بدنبال تخصیص اعتبار آن هستیم که این تلاشها کماکان در حال پی گیریست .